Nederlandse uitgeverijen zijn zoekende, maar de juiste richting lijkt nog niet gevonden. Dat is misschien wel de beste samenvatting van het Seminar Persinnovatie dat gisteren in Perscentrum Nieuwpoort plaatsvond. Op initiatief van het Stimuleringsfonds voor de Pers konden verschillende bedrijven en onderzoekers hun bevindingen met persinnovatie presenteren. De samenvatting die keynote-spreker Robert Picard maakte aan het einde van de dag was ontnuchterend: de Lage Landen lopen niet voorop in innovatie. Veel experimenten komen neer op oude wijn in nieuwe zakken.

Minister Plasterk van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap opende de middag. Hij signaleerde twee ontwikkelingen: het leesgedrag verandert en de advertentiemarkt zit tegen. Normaal gesproken zou je innoveren om het tij te keren, maar daar is het nu niet de beste tijd voor, aldus Plasterk. Over een ding was hij duidelijk: de journalistiek is belangrijk. Welk medium de journalistiek gebruikt om te publiceren was volgens de minister minder van belang. Hij wees er bovendien op dat innovatie niet altijd om digitale media hoeft te draaien. Hij verwees daarbij naar NRC Next, weliswaar een papieren uitgave, maar wel een innovatief initiatief. Plasterk suggereerde dat uitgevers meer kunnen samenwerken om kosten te drukken, bijvoorbeeld bij distributie of drukken.

In zijn keynote wees prof. dr. Robert Picard erop dat media tegenwoordig in overvloed aanwezig zijn. Dat leidt volgens hem tot fragmentatie en polarisatie. Het is bovendien geen vraaggedreven, maar een aanbodgedreven markt geworden. De echte uitdaging voor innovatie binnen uitgeverijen zit 'm niet in technologie. Het gaat vooral om organisatiestructuren, processen en de bedrijfscultuur. 'Innovatie zit niet in het bloed van de meeste uitgeverijen,' oordeelde Picard. Jan Bierhoff van Hogeschool Zuyd onderstreepte dat met een voorbeeld in zijn betoog. Uitgevers hebben moeite in te spelen op de vraag van jongeren, vertelde hij. Jongeren willen geen kant en klare artikelen, maar gaan graag zelf op onderzoek uit. Ze willen in feite 'half-fabrikanten' waaruit ze zelf hun informatie kunnen samenstellen.

Tijdens het tweede deel van de middag spraken diverse consultants over verdienmodellen, redactionele automatisering en het belang van persbureaus. Ook kwamen er enkele praktijkvorbeelden aan bod van innovatieve uitgeefprojecten. In de eerste editie in 2010 van het magazine InCT leest u een uitgebreid verslag over dit seminar.