Maatschappelijk ondernemen is in het onderwijs in korte tijd een belangrijk thema geworden. Scholen presenteren zich als een verbindend element in de samenleving. Niet alleen gaat het om de leerling maar ook besteden scholen meer aandacht aan wat er leeft onder ouders, in de directe omgeving van de school en bij tal van organisaties waarmee scholen contacten onderhouden. Aparte vwo-plus en vmbo-top-stromen, cultuurprofielscholen, sportprofielscholen, Technasium en maatschappelijke stages laten zien dat een school geen eiland meer is in de samenleving. De maatschappelijke rol van scholen zorgt ervoor dat de buitenwereld in de school komt, maar ook dat de school een beweging naar buiten maakt. Maatwerk is meestal het overkoepelende begrip voor al deze acties: scholen focussen op wensen van ouders, leerlingen en omgeving en werken deze wensen samen uit in een nieuw aanbod.
Maatschappelijk ondernemen is niet uniek voor Nederland. Aan het LISA-onderzoek nemen zeven landen deel die ook deel uitmaken van het PISA-onderzoek. Ook in veel andere landen is de ondernemende leiderschapsstijl dominant. Volgens deze stijl zijn schoolleiders gericht op versterking van de relaties met de leefgemeenschap en ouders, zij stimuleren samenwerking met andere organisaties en discussiëren over schooldoelen met alle belanghebbenden. Ook bevorderen ze tweerichtingsverkeer met hun omgeving en brengen ze hun schoolvisie duidelijk over het voetlicht.
Ook als educatieve uitgevers zijn we ons bewust van de sterker wordende band tussen school en omgeving. Natuurlijk heeft dat gevolgen voor de vorm en inhoud van leermiddelen. Een school die nauwer wil aansluiten bij de wensen van de omgeving, wil meer maatwerk bieden. En dat vereist vanzelfsprekend maatwerk in leermiddelen. Als uitgever weten wij dat maatwerk vaak te maken heeft met actualiteit, ‘regionaliteit’ en identiteit. Zulke leermiddelen kunnen niet op grote afstand gemaakt worden maar worden bij voorkeur gemaakt samen en met de scholen. Educatieve uitgevers werken om die reden intensief samen met schoolleiders om zulk maatwerk mogelijk te maken. Ict is een handig instrument om dit te realiseren maar het is niet voldoende. Open communicatie over visie op onderwijs en tweerichtingsverkeer met alle belanghebbenden zijn in deze samenwerking cruciaal.
Educatieve uitgevers zijn blij met deze ontwikkeling. Het betekent voor uitgevers een nieuwe uitdaging. Uitgevers onderhouden al sinds hun ontstaansgeschiedenis een sterke band met docent-auteurs. Nu is daar de samenwerking met schoolleiders aan toegevoegd. Los van de wenselijkheid van zo’n samenwerking is er ook sprake van noodzaak. Maatwerk in leermiddelen voor leerlingen en docenten kan alleen optimaal vorm krijgen bij directe en open samenwerking.